Buradasınız: Ana sayfa - Cilt Hastalıgları - AIDS’de Görülen Deri Bulguları Ve Önemi
 
 

AIDS’de Görülen Deri Bulguları Ve Önemi

Edinsel bağışıklık yetmezliği sendromu (AIDS) bünyenin enfeksiyonlarla savaşma kabiliyetini azaltan HIV (Human Immunodeficiency Virus=İnsan bağışlık sitemini güçsüzleştiren virüs) isimiyle malum virüsünün yapmış olduğu bir hastalıktır. AIDS virüsüne yakalanan insanların derilerinde bakteri, mantar ve virüs enfeksiyonu ve ten kanseri daha yoğun görülür.
AIDS 1981 seneninde tanımlandıktan sonrasında bütün dünyada en mühim sıhhat problemi halini almıştır. Kİşi HIV enfeksiyonun yakalandıktan seneler sonra, hastalık sorun yaratmaya başlar. AIDS’in yaşamı tehdit eden bulguları, virüsün kandaki beyaz hücreleri viran etmesi sebebi ile olur. Bu hücreler insanoğlunun tabii bağışıklığını sağlar.

En yaygın görülen yaşamı tehdit eden enfeksiyon pneumocystis carini yönünden oluşturulan şiddetli akciğer enfeksiyonudur. Bu parazit sıhhatli insanlarda enfeksiyona sebep olmaz. AIDS ile beraber normalde ender rastlanan bir kanser türü olan Kaposi Sarkomu yoğun görülür. Bu kanser bir yada oldukça sayıda, ağrısız düzgün yada deriden kabarmış pembeden mora kadar değişebilen renkte, cilt yada ağız içi döküntüsü şeklinde görülür.

Kimler riziko altındadır?
HIV cinsel temasla yada kan yolu ile bulaşır. AIDS ilk şekilde ABD da tanımlandığında hastaların bir çok genç eşcinsel erkeklerdi. Kısa müddet sonrasında hastalığın heteroseksüel adam ve bayanlarda, uyuşturucu kullananlarda, kan nakli yapılanlarda da görülebileceği anlaşıldı. AIDS olan kadınlardan doğan küçüklere da enfeksiyon bulaşıp, daha sonrasında enfeksiyon gelişebilir. Enfeksiyon yakın kontakla, benzer yatakta yatmakla, müşterek banyo ve hela kullanması ile bulaşmaz. Hastalık müşterek bardak, tabak, çatal kullanması ile de yayılmaz. Hastalığın el sıkışma benzeri şahsi temasla bulaştığı saptanmamıştır.

HIV Testi
HIV testi kanda HIV virüsüne karşı antikor saptanarak yapılır. Kan bankalarında kan nakli ile virüsün bulaşmasını engellemek için bu tarama testlerini kullanmaktadır. Bu testler HIV e maruz kalmış olduğu kabul edilen kimselere sıhhat müesseselerinde yapılabilir. Bu kontrol yüksek güvenirliliğe haizdir ve bu insanın daha öncesinden HIV virüsüne maruz kalıp kalmadığını gösterir. Bununla birlikte şahıs HIV virüsüne maruz kaldıktan sonrasında bu testlerin pozitifleşmesi 3 ayı alabilir. Doktorunuz bu kontrol neticelerinin mananını her hastasına anlatacaktır.

Bu yazının emeli AIDS’ de yoğun görülen cilt bulgularına dikkat çekmek için hazırlanmıştır. Bu cilt problemlerinin doğru tanısı müsait tedavilerin seçilmesini sağlayacaktır. Ayrıca bu cilt hastalıklarının tanınması erken devrede AIDS’in tanınmasına sebep olur.

Kaposi Sarkomu
AIDS’deki yaygın cilt problemlerinden biri Kaposi Sarkomudur. AIDS tedavisinde yeni rehabilitasyon kombinasyonlarının bulunması, eskiye oranla Kaposi Sarkomunun daha azca görülmesine sebep olmuştur. Dermatoloji Uzmanları Kaposi Sarkomu tanısını, ciltteki bulgulardan biyopsi alarak koyar.

Kaposi Sarkomunda ağrı ve kaşıntı yoktur. Hastalık derinin rastgele bir yerinde yada ağız içerisinde (özellikle üst damakta ve dilde) görülebilir. Hastalık bulguları pembe, koyu kırmızı, mor ve kahverengi olabilir. Sıklıkla sinek ısırığı, doğum kirleri ve morarma ile karıştırılırlar. Büyüklükleri toplu iğne başından bozuk para ebatlarına kadar değişebilir. Hastalığın bulguları deriden kabarıktır ve hem de büyük boyutlu tümörler şeklinde görülebilir. Hastalığın seyri sırasında bir ya da bir oldukça yeni kabarıklık gelişebilir. Ara sıra Kaposi Sarkomu lenf düğümleri, dalak, karaciğer, bağırsak ve akciğer benzeri iç uzuvları tutar.

Yüzdeki ve öteki alanlardaki büyük tümörler kolayca tanınır ve hastayı rahatsız eder. Bu tümörler radyoterapi, dondurma tedavileri, cerrahi ve türlü ilaçların enjeksiyonu ile rehabilitasyon edilebilir. Yaygın dağılımı olan hastalar kemoterapi ile rehabilitasyon edilmelidir.

AIDS ile ilişkili öteki cilt hastalıkları
Sağlıklı insanlarda görülen bir oldukça cilt problemi HIV enfeksiyonu olan hastalarda görülebilir. HIV enfeksiyonlu hastalarda bu hastalıklar daha şiddetlidir ve rehabilitasyonu daha zordur. Bundan dolayı Dermatoloji uzmanının tanı koyması ve tedaviyi düzenlemesi daha doğrudur.

Viral Enfeksiyonlar
Viral enfeksiyonlar AIDS’ li ve HIV enfeksiyonu taşıyan kişilerde yaygın görülür. Bu enfeksiyonlar derinin rastgele bir yerinde yada mukozalarda görülür. AİDS’li hastalardaki viral hastalıklar düzgüsel kişilere nazaran daha şiddetli seyreder.

Herpes Simpleks insanlarda aralıklı enfeksiyon oluşturan bir virüstür. Herpes Simpleks tip 1 burun ve ağız çevreninde uçuğa yol açar. Herpes simpleks tip 2 cinsel bölgede enfeksiyona sebep olan bir virüstür. Ara sıra bu enfeksiyonlar gözde ve öteki cilt sahalarında görülebilir. Tutulan alanda ilk şekilde kızarıklık gelişir. Bu sırada yanma, kaşıntı yada ağrı vardır. Daha sonrasında grup biçiminde ufak su kabarcıkları oluşur ve bunlar patlayarak ufak ülserlere dönüşür ve daha sonrasında kabuklanır. Herpes bulguları 5-10 gün içerisinde iyileşir. HIV enfeksiyonlu hastalarda daha şiddetli, daha geniş alana yayılan, ağrılı ülserler, daha oldukça sayıda belirti ve daha geç iyileşme görülür.

Dermatoloji uzmanları herpes simpleksin şiddetli ataklarında ağızdan antiviral ilaçları kullanırlar. Lokal uygulanan ilaçlar su kabarcıklarını geriletir ve rahatsızlığı azaltır. İkincil şekilde bakteri enfeksiyonları gelişmişse antibiyotikler yararlı olur. AIDS de herpes enfeksiyonları vücuda yayılarak ateş, bilinç bulanıklığı, baş ağrısı ve halsizlik yapar. Bu durumdaki hastalara hastanede damar yolu ile ilaç verilir.

Zona şekilde malum Herpes Zoster çocuklukta geçirilen su çiçeğinin yine aktive olması ile gelişen bir enfeksiyondur. Döküntü bünyenin tek tarafında bant tarzı ile görülür. Tutulan bölgede ilkin duyarlılık ve kızarıklık , hem de derin bir ağrı bulunur. Daha sonrasında bu bölgede grup biçiminde su kabarcıkları görülür, bu kabarcıklar açılarak ülser halini alır ve sonrada kabuklanır. Bu bölgedeki sinirin iltihaplanması sebebi ile şiddetli ağrı mevcuttur. Zona AIDS’in yada bozulmuş bağışıklık sisteminin ilk emaresi olabilir. Bu halde hastalık haftalarca sürerek, bünyenin öteki bölgelerine yayılarak suçiçeği benzeri döküntü oluşturabilir. Lokal şekilde uygulanan losyon ve ağızdan alınan antiviral rehabilitasyon döküntüde kurumaya yol açar. Ağrı kesiciler ağrıyı azaltmak için kullanılır. Döküntü gerilemesine karşın ağrı devam edebilir. Yaygın dağılımı olan hastalar sağlık kurumu ortamında damar yolundan kullanılacak olan ilaçlar ile rehabilitasyon edilmelidir.

Molluscum Kontagiosum , derinin sathi bir virüs enfeksiyonudur. Sıklıkla çocuklarda , daha azca yoğun olarak seksüel şekilde etken olan erişkinlerde görülür. Üzeri pürüzsüz, incimsi yada mumumsu görünümde kabarcıklar şeklinde görülür. Bu kabarcıkların boyutu toplu iğne başı büyüklüğünden bezelye ebatlarına kadar değişir. Kabarcıkların merkezinde bir göbeklenme olmaktadır ve içi peynirimsi bir materyal ile doludur. Molluscum Kontagiosum HIV enfeksiyonu bulunan insanlarda yoğun görülür. Molluscum bünyenin rastgele bir yerinde görülebilir. Dermatoloji uzmanları molluscumları dondurarak yada içindeki peynirimsi materyali çıkararak rehabilitasyon eder.

Siğil papilloma virüsün oluşturduğu iyi huylu , ağrısız cilt gelişimidir. Bunlar derinin rastgele bir yerinde alana gelebilir, bilhassa de el, ayak, yüz, cinsel bölge ve anüs bölgesinde görülür. Siğil HIV enfeksiyonu olan kişilerde görüldüğünde oldukça büyük ve rahatsız edici boyuta ulaşabilir. HIV enfeksiyonlu kişilerde virüsler standart tedavilere dirençlidirler. Tedaviden sonrasında yeniden etme oranı fazladır.

Ağızda kıllı lökoplaki
Ağızda kıllı lökoplaki yoğun rastlanmayan bir tablodur ve yoğun olarak dilde ufak beyaz tüylü oluşumlar şeklinde görülür. Ağızda kıllı lökoplakiye herpes virüs ailesine bağlı bir virüs olan Epstein-Barr virüsün sebep olduğuna inanılmaktadır. Ağızdaki kıllı lökoplaki, bir mantar enfeksiyonu olan pamukçuk ile karışır. Bu vaziyet hastada rastgele bir rahatsızlığa yol açmaz. Bir hastada kıllı lökoplakinin saptanması o hastada HIV enfeksiyonu bulunduğunun mühim bir göstergesidir.

Mantar enfeksiyonları
Maya enfeksiyonları – Ağız, vajina, koltuk altı kasık bölgesinde Candida albicans tecrübe et mantarın yapmış olduğu cilt enfeksiyonudur. Bu enfeksiyon HIV enfeksiyonlu hastalarda sıkl görülmekte ve yeniden eder. Ağızdaki mantar enfeksiyonu pamukçuk şekilde bilinir. Dilde ve yanağın iç yüzeyinde kolaylıkla kazınabilen beyaz süt kesiği şeklinde alanlar oluşur. Pamukçuk yoğun olarak kıllı lökoplaki ile karışır. Pamukçuk ağızda acı tad hissine sebep olabilir.

HIV taşıyıcısı ve AIDS olan çocuk ve erişkinler yoğun olarak kalça kıvrımında şiddetli kaşıntılı al bir döküntü şeklinde mantar enfeksiyonu geçirir ve bu enfeksiyon daha sonrasında cinsel bölgeye ve kalçalara yayılır. Bu enfeksiyonlar HIV enfeksiyonu bulunan hastalarda tedaviye dirençlidir. Bu enfeksiyon hap ve kremlerle rehabilitasyon edilir ve rehabilitasyon kesilince enfeksiyon yine görülür. Bağışıklık sistemi güçsüzleşen kadın hastalarda şiddetli ve tedaviye dirençli vajina enfeksiyonu gelişir. Bu enfeksiyonda süt kesiği şeklinde vajina akıntısı ve bu bölgede rutubet artışı görülür. Mantar enfeksiyonunu rehabilitasyon etmek için ağızdan rehabilitasyon gereklidir.

Diğer mantar enfeksiyonları – HIV enfeksiyonu bulunduran kişilerde el ve ayak derisinde pullu ve kaşıntılı mantar enfeksiyonu ve ek olarak tırnaklarda enfeksiyon görülebilir. Bu mantar enfeksiyonları deride kalınlaşma oluşturan kronik pullu bir döküntüye, el ve ayak tırnaklarında renk farklığına sebep olur. Derinin mantar enfeksiyonları mantar ilacı içeren kremlerle kolaylıkla rehabilitasyon edilir. Bununla birlikte tırnaktaki enfeksiyonlar lokal tedaviye cokzor yanıt verir ve aylarca tablet kullanılması gerekir. Ne yazık ki bu enfeksiyonlar rehabilitasyon kesildikten sonrasında yeniden etme özelliğindedir.

Kriptokokosis – İnsanlarda seyrek enfeksiyona sebep olan cryptococcus neoformans isimli mantarın yapmış olduğu mantar enfeksiyonudur. Kriptokokosis akciğer, beyin ve omuriliği tutan öldürücü potansiyele haiz bir mantar enfeksiyonudur. Hastalık deriyi seyrek tutabilir ve bünyenin rastgele bir yerinde oldukça sayıdasivilceye benzer kabarıklıklar ve ufak abseler yapar. Beyin ve omuriliği tutan şiddetli olgularda hastanede meydana getirilen saldırgan tedaviler(damar yolundan ilaç verilmesi gibi) gereklidir

Bakteri enfeksiyonları
HIV enfeksiyonlu hastalar yoğun olarak derilerinde bakteri enfeksiyonu geçirir. Damar yolu ile enjeksiyon yapılanlar iğne yerinde abse gelişebilir. Bu bakteri enfeksiyonlarından biri impetigodur. İmpetigoda geniş, içerisinde irin bulunan, kolaylıkla patlayan ve sarımtırak bir sıvı sızan kabarcıklar gelişir. Kabarcıklar patlayınca geniş ülserler gelişir ve sarımtırak kabuklarla kaplanır. Kabarcıklardan alınan sıvının kültüründe hangi bakterinin ürediği tespit edir ve de buna nazaran müsait antibiyotik başlanır. Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar yoğun olarak bakteri enfeksiyonu geçirir ve bu enfeksiyonlar kana ve bünyenin türlü yerlerine dağılabilir. Bu hastalarda dikkatli bir rasat ve damar yolu ile antibiyotik kullanılması gereklidir.

Diğer cilt hastalıkları
Seboreik dermatit yüzde bilhassa yanak, alın, kaş, burun ve kulak, saçlı deri, göğüs ve kasıktagörülen al üstü kepekli bir egzema türüdür. Tedavi çoğunlukla krem ve pomatlarla yapılır. HIV enfeksiyonu bulunan hastalarda daha saldırgan rehabilitasyon yapmak gerekebilir.

Sedef – Sedefi bulunan HIV’ li insanların sedef bulgularıdaha şiddetlidir. Sedefteki alevlenmede somon renginde üstü pullu döküntülerin büyüklüğü ve sayısı artar ve bütün cilt bilhassa saçlı deri, diz ve dirsekler bu döküntü kaplanır. Bazı hastalarda el ve ayak tabanlarında kalınca pullar gelişir ve içi irinli kabarcıklar oluşur, bu vaziyet hasta açısından oldukça rahatsız edici olabilir. Tüm gövde derisini kaplayan kaşıntılı, al ve pullu sedef tablosu görülebilir. Bu hastalar hastaneye yatırılıp, dermatoloji uzmanı nezaretinde saldırgan tedaviler uygulanır.

HIVli hastalardaki sedef lokal şekilde uygulanan kortizon ve katran tedavilerine ve ışık rehabilitasyonuna dirençlidir. Şiddetli sedef hastalarında uygulanan metotreksat rehabilitasyonu HIV hastaları için bağışıklık sistemini baskıladıkları için tehlikeli olabilir.

Kurdeşen ve Kaşıntılı al kabarcıklı hastalık – HIVli hastalarda yoğun olarak bezelye büyüklüğünde, al ince kabarcıklar yaygın şekilde görülür. Ayrıca kimi zaman geniş kurdeşen tecrübe et döküntüler görülebilir. Tedaviye dirençli kaşıntı epey bir rahatsız edicidir ve denetim altına alınması zordur. Hastalık yoğun olarak yüksek doz ilaç alımı ile denetim altına alınabilir.

Yüzde yağ atrofisi- Bu vaziyet HIV enfeksiyonuna bağlı şekilde yada tedavide uygulanan ilaçlara karşı gelişen bir durumdur. Bu tablo yüze yağ dokusu yada dolgu maddelerinin enjeksiyonu ile rehabilitasyon edilebilir.

Kıl kökü irini ve sivilce benzeri bulgular – HIV enfeksiyonlu bir oldukça hastada göğüs, sırt, yüz, saçlı deri, bacak ve kalçada kıl diplerine uyan alanda oldukça sayıda sivilce benzeri döküntü görülebilir. Bu sivilce benzeri döküntü epey bir kaşıntılıdır ve hasta bu döküntüyü kaşıyarak kanatır ve ikincil şekilde bakteri enfeksiyonu gelişir. Bu vaziyet kıl dibi irini şekilde bilinir ve çoğunlukla antibiyotik, anti bakteriyel sabun ve sivilce tedavisinde uygulanan lokal tedavilerin kombinasyonu ile rehabilitasyon edilir.

Yukarıda söz edilen problemlerin bir bir çok HIV enfeksiyonunu taşımayan sıhhatli hastalarda da yaygın şekilde görülür. Bununla birlikte bir şahıs HIV enfeksiyonu açısından yüksek riziko taşıyorsa ve yukarıdaki tablolardan biri var ise, bu bulguların HIV enfeksiyonunun sebep bulunduğu bağışıklık yetmezliğinin bir emaresi olacağı göz önünde bulundurmalıdır.

Etiketler:, , , ,


Yorum yapın

Sponsor bağlantılar