Buradasınız: Ana sayfa - Cilt Hastalıgları - Ayak mantarı
 
 

Ayak mantarı

halk dilinde Ayak mantarı dermatofit denilen mantar organizamsının ayaklarımız yapmış olduğu bir enfeksiyondur. Ayakta mantar enfeksiyonuna oldukça yoğun rastlanır, derhal hepimiz hayatında bir defa mantar enfeksiyonu geçirir. Daha yoğun olarak sıcak ve nemli bölgelerde erkelerde daha çok görülür. En yoğun etkenler Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale, Epidermophyton floccosum türü mantarlar etkendir. Aynı mantar türü kasık bölgesinde de enfeksiyona sebep olabilir. Mantar bilhassa karanlık, nemli ve ılık ortamlarda kolaylıkla ürer. Ayakkabının içindeki ayaklar mantarın üremesi için oldukça uygundur.
Ayakta mantar enfeksiyonu
Hastalık bir yada iki ayakta ansızın aşağıdaki muayenehane tipleri ile görülebilir:
İnterdigital tip: Ayak parmak araları (özellikle son 4 ve 5 parmak arası) soyulur, kabuklanır ve pullanır.
Kronik hiperkeratotik (kuru, kalınlaşmış tipi) : Ayak tabanlarında kuru pullanmış alanlar şeklinde görülür. Özelikle bu tipin çok formlarında, bütün ayak tabanı, topuk ve ayakların yanları kurudur, ama kızarıklık ve kaşıntı yoktur. (Mokasen tipi) Bu tip de ayak sırtındaki ciltte değişim olmaz.
Atlet ayağı: bilhassa 4.ve 5. parmaklar içinde olmak üzere; cilt nemli, kaşıntılı ve pullanmıştır.
Dizhidrotik tip: Ayak sırtı ve kenarlarında gruplar biçiminde su toplamaları oluşur. Bu tip egzema ve sedef ile karışabilir.
Tinea corporis tipi: Tinea corporis vücutta görülen mantar enfeksiyonudur ve bu enfeksiyondaki benzeri halka tarzı ile kuru kızarık alanlar ayak sırtında görülür.

Ayakta mantar enfeksiyonu iyi mi gelişir?
Hastalık her yaşta görülebilmekle beraber, çocuklarda ender görülür. Mantar sporları, banyo zemini, spor soyunma odaları ve havuzlarda aylarca yaşayabilir. Ortak yaşanmış olan yerlerde çıplak ayakla dolaşmak, başkasının havlu çorap ve ayakkabılarını kullanmak hastalığın bulaşmasına sebep olabilir. Bazı kişiler için dirençli bir biçimde ayak mantarına eğilimli olabilmektedirler. Özellikle spor yapanlar, yoğun abdest alanlar, sürekli kapalı hava almayacak tüde ayakkabı giyenler, bilhassa benzer çorap ve ayakkabıyı uzun müddet giyenler, çok ayak terlemesi olanlar, kemoterapi yada kortizon benzeri ilaç kullanımı, AIDS benzeri hastalıklar sebebiyle bağışıklık sistemi yetmezliği olanlar dolaşım bozukluğu olanlar (örneğin lenfödem) yeniden eden dirençli enfeksiyonlara yakalanma riskine daha çok sahiptirler.

Ayaktaki tüm ten döküntüleri mantara bağlı şekilde gelişmediğinden, ayaktaki her döküntü için mantar ilacı kullanılması döküntünün kötüleşmesine sebep olabilir. Bu halde bir Dermatoloji uzmanına başvurunuz. Doktorunuz size doğru tanıyı koyarak, doğru tedaviyi verecektir. Tedavi edilmeyen mantar enfeksiyonunda ayakta su kabarcıkları ve çatlamalar alana gelir ve ikincil şekilde bakteri enfeksiyonu gelişebilir.

Hastalığa iyi mi tanı konulur ?
Hastalığın tanısı kontrol yada gerekirse mikroskopik araştırma sonrası konulur. Gerek görülürse de mantar kültürü yapılır.

Ayaktaki mantar enfeksiyonu iyi mi rehabilitasyon edilir?
Mantar tanısı konulduğunda rehabilitasyon bir an ilkin başlanmalıdır. Basit olgularda antifungal içeren kremler tesirlidir ve yanma kaşıntı benzeri bulguları hızla giderirler. Şiddetli olgularda şayet enfeksiyon krem tedavilerine dirençli ise antifungal tabletler kullanılabilir. Ayak tırnaklarındaki mantar enfeksiyonunun rehabilitasyonu güçtür ve antifungal tabletlerin aylarca kullanılması gerekir. Tedavinin muntazam uygulanması gerekir. Derinizde rastgele bir belirti olmadığı halde mantar derinizde hali hazırda yaşıyor olabilir, bu halde rehabilitasyonun erken kesilmesi tekrara sebep olabilir.

Eğer ayak mantarı tedaviye direnç gösterirse aşağıdaki vaziyetler söz mevzusu olabilir:
Tedavisi yapılmamış tırnak mantarı olması
Aile içi yada müşterek hayat sahalarından yine bulaşma
Diğer aile bireylerinin rehabilitasyon edilmemesi
Mantar zannedilen ten problemininin egzema yada sedef olması

Hangi vakalar tedaviye dirençlidir?
Özellikle tırnak mantarı olup da tırnak mantarı rehabilitasyon edilmeyen hastalar
Bulundukları mekanlar itibari ile mantar ile karşı karşıya gelme ihtimali olanlar
Aile bireylerinin rehabilitasyon edilmediği vaziyetler
Bulguların mantardan değil, egzama yada sedef sebebiyle olması
Mokasen tipinde dirençli mantar enfeksiyonunun olması

Ayakta mantar enfeksiyonundan korunmanın yöntemleri nelerdir?
Ayaktaki mantar enfeksiyonundan savunmak için aşağıdaki kaidelere uyunuz:
Ayaklarınızı her gün yıkayınız.
Banyo sonrasında ayaklarınızı iyi kurulayınız.
Özellikle yaz aylarında sıkı ayakkabılar giymekten kaçınınız. Sandalet benzeri ayakkabıların giyilmesi en uygundur.
Teri emecek tarzda pamuklu çoraplar giyinin ve çoraplarınızı her gün gerekirse daha yoğun değiştirin.
Antifungal içeren pudraları ayağınıza sürün ve ayakkabılarınızın içine dökün.

Etiketler:, , ,


Yorum yapın

Sponsor bağlantılar